فرهنـــــــگـــستان طـــــــالـــــقــان
فرهنگی؛اجتماعی؛خبری 
قالب وبلاگ طبیعت
لینک دوستان
قالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعتقالب وبلاگ طبیعت
طراح قالب
[ پنجشنبه بیست و هفتم آبان ۱۳۸۹ ] [ 3:30 ] [ مسعود علی شیری ]
[ چهارشنبه نوزدهم آبان ۱۳۸۹ ] [ 15:29 ] [ مسعود علی شیری ]

📜 واژه شناسی روستای #حسنجون طالقان
🏔️ از «هسنگان» تاریخی تا «ده سنگان»؛ سفری در تاریخ یک نام

آیا نام روستای حسنجون در طالقان، یادگار یک جای‌نام کهن از منطقه «ری» است؟ و «ده سنگان» چه نسبتی با «هسنگان» دارد؟ پژوهش‌های تاریخی و زبان‌شناسی چه می‌گویند؟

━━━━━━━━━━━━━━
1️⃣ هسنگان؛ روستایی از قرای ری

در منابع کهن جغرافیایی و رجالی، از مکانی به نام «هسنجان» (شکل معرب «هسنگان») به عنوان یکی از روستاهای مهم منطقه ری یاد شده است.

📖 لغت‌نامه دهخدا ذیل «هسنجان» می‌نویسد:
«هسنجان. [هََ س َ] (اِخ) از قرای ری است. (معجم‌البلدان). هسنگان. (یادداشت مؤلف).»

🔍 پس «هسنگان/هسنجان» در متون کهن، تنها یک نام مکانی در حوزه ری است. برخلاف تصور برخی، در منابع لغوی معنای «خوش آب و هوا» برای آن ثبت نشده است.

━━━━━━━━━━━━━━
2️⃣ طالقان ری؛ پیوند جغرافیایی

در گذشته، طالقان با عنوان «طالقان ری» شناخته می‌شد و بخشی از قلمرو اداری و جغرافیایی شهر ری بود. این نکته کلیدی، پیوند تاریخی طالقان با منطقه ری را تأیید می‌کند.

بنابراین روستای حسنجون امروزی، در همان حوزه‌ای قرار دارد که «هسنگان» تاریخی در آن واقع بوده است.

━━━━━━━━━━━━━━
3️⃣ سیر تحول آوایی نام

نام «هسنگان» در گذر زمان دگرگونی‌های آوایی زیر را تجربه کرده است:

🔹 هسنگان
🔹 هسنجان (تعریب؛ حذف «گ» در زبان عربی)
🔹 حسنجان
🔹 حسنجون (مانند تهران ← تهرون در دوره قاجار)

این زنجیره، تطبیق «حسنجون» امروزی با «هسنگان» تاریخی را بسیار منطقی می‌سازد.

━━━━━━━━━━━━━━
4️⃣ ده سنگان؛ نامی دیگر در همان حوزه

منطقه‌ای به نام «ده سنگان» یا «سنگان» در شمال غربی تهران و در مسیر جاده امامزاده داوود (بالاتر از سولقان) واقع شده است. این منطقه کوهستانی و زیبا، دارای آبشاری معروف به همین نام و امامزاده است.

🔍 نکته مهم: «ده سنگان» در همان حوزه جغرافیایی «ری» قرار دارد که «هسنگان» تاریخی در آن واقع بوده است. شباهت آوایی «سنگان» با بخش دوم «هسنگان» (سنگان) و قرارگیری هر دو در منطقه تاریخی ری، این فرضیه را تقویت می‌کند که این دو نام می‌توانند ریشه مشترک داشته باشند.

همچنین در منطقه خراسان رضوی نیز شهری به نام «سنگان» وجود دارد که نام آن به وجود معادن عظیم سنگ‌آهن نسبت داده شده است. این نمونه نشان می‌دهد که نام‌هایی با ریشه «سنگان» در ایران متعدد بوده و هر کدام می‌تواند ریشه‌شناسی مستقل داشته باشد.

━━━━━━━━━━━━━━
5️⃣ ریشه‌شناسی اسطوره‌ای؛ پیوند با هوشنگ

برخی پژوهشگران، «هسنگان» را شکل تغییر‌یافته «هوشنگان» به معنای «مکان هوشنگ» می‌دانند. هوشنگ، پادشاه پیشدادی و کاشف آتش در اساطیر ایرانی است.

نمونه مشابه: هفشجان در چهارمحال و بختیاری که نام کهن آن «هوشنگان» بوده و دشت آن به «هوشنگان» شهرت دارد.

━━━━━━━━━━━━━━
6️⃣ محدثان و دانشمندان هسنگان

«هسنگان» زادگاه چند تن از محدثان برجسته قرن سوم هجری بوده است:

🔸 ابراهیم بن یوسف هسنجانی (متوفی ۳۰۱ ق): حافظ حدیث، دارای مسند بزرگ
🔸 علی بن حسن هسنجانی (متوفی ۲۷۵ ق): محدث ثقه، شاگرد احمد بن حنبل
🔸 حسن بن حسین هسنجانی
🔸 عبدالسلام بن عاصم هسنجانی

💎 جمع‌بندی

با توجه به شواهد زیر:
✅ هسنگان = از قرای ری
✅ طالقان = طالقان ری
✅ تحول آوایی منظم هسنگان ← هسنجان ← حسنجان ← حسنجون
✅ وجود روستای حسنجون در همان حوزه جغرافیایی
✅ حضور «ده سنگان» در منطقه تاریخی ری

فرضیه یکی بودن حسنجون طالقان با هسنگان تاریخی ری بسیار قوی است. همچنین، «ده سنگان» می‌تواند بازمانده دیگری از نام‌های کهن با ریشه «سنگان» در حوزه تمدنی ری باشد. این موضوع نیازمند مطالعات میدانی و اسناد محلی بیشتر است.

📚 منابع: معجم‌البلدان یاقوت حموی، لغت‌نامه دهخدا، منابع رجالی.

📚 لینک‌ها

۱. لغت‌نامه دهخدا (مدخل «هسنجان»)
🔗 abadis.ir/fatofa/هسنجان

۲. معجم‌البلدان یاقوت حموی (مدخل «هِسِنْجان»)
🔗 arabiclexicon.hawramani.com

۳. الانساب سمعانی (جلد ۱۳، ص ۴۱۳)
🔗 lib.eshia.ir/40495/13/413

۴. شذرات الذهب ابن‌العماد حنبلی (جلد ۴، ص ۷)
🔗 lib.eshia.ir/40109/4/7

۵. ویکی‌فقه (مدخل ابراهیم بن یوسف هسنجانی)
🔗 fa.wikifeqh.ir/ابراهیم_بن_یوسف_هسنجانی

۶. مقاله «طالقان‌شناسی» (درباره سیر تحول نام)
🔗 negaroaziz.blogspot.com

۷. وبلاگ «طالقان دیار اهل دلان» (معرفی روستای حسنجون)
🔗 tdad.blogfa.com/category/25

۸. مقاله «جاینام‌شناسی طالقان» (دانشگاه ولایت ایرانشهر)
🔗 jlsal.velayat.ac.ir

توضیح تکمیلی
با تشکر [ هسن اسن و ارسن] سه تلفظ از یک واژه هستند و نام هسنگان با ارسنگان استان فارس یکی است طبق نوشته فارسنامه ناصری به معنی خوش آب و هوا و در نظر دیگری به معنی انجمن است. منبع: پژوهشی در نام شهرهای ایران ایرج افشار البته در معنای نام اختلاف و بحث است ولی در نوشتن آن حسن جون نادرست و هسنجان یا هسنگان درست است.


ادامه مطلب
[ سه شنبه چهاردهم مهر ۱۴۰۵ ] [ 11:3 ] [ مسعود علی شیری ]
#مشاهیر_طالقان
فرهیخته در رشته بیماریهای عفونی و گرمسیری
🔹نام کامل:فرهنگ بابا محمودی
🔹زادگاه: طالقان ۱۳۲۸خورشیدی

ادامه مطلب
[ پنجشنبه دوازدهم شهریور ۱۴۰۵ ] [ 16:19 ] [ مسعود علی شیری ]

از داس تا کوپا

به همت و تلاش جناب آقای محمد سوداگری

🍁داس

🍁سو سنگ

🍁لجه

🍁بند

🍁سرکوله

🍁لوک

🍁بندتو

🍁ریسمان

🍁کفه

🍁غیاثه

🍁چمبل

🍁کمانه

🍁کشی

🍁دست او

🍁دیمنه

🍁بار دبوستان

🍁بار انداز

🍁بکندن

🍁بشکتن

🍁بوکوشتن

🍁پیش انگتن

🍁پس کشین

🍁پی بار و پیش بار

🍁هاله کشی

🍁هالا بار

🍁میانچین یا میانبار

🍁دوشاخ ، چنگر یا چنگک

🍁کوپا





🍁داس:

داس رو که همه میدونن چی هست بوسیله اون علف رو میچیدن

🍁سوسنگ یا سنگِسو:

نوعی سنگ که خاصیت خورندگی داشت و بوسیله کشیدن روی تیغه داس باعث تیز شدن داس میشد.

🍁لجه:

بعد از چیدن علوفه آنهارا در طول زمین پهن میکردند تا علوفه خشک و سبک و قابل حمل و نگهداری برای مدت طولانی باشد که به علوفه در این حالت لَجه گفته میشد.

و روستائیان معمولا قبل از طلوع آفتاب و با استفاده از شبنم صبحگاهی و رطوبت نسبی اقدام به تبدیل لجه به بند مینمودند.

🍁بند:

مقدار مشخص و متعارفی از علف های چیده شده و خشک شده را میگویند که بوسیله نخ یا ریسمانی از جنس علف مهار و بسته میشدند

🍁سرکوله: انتهای بالای بند اسبس با یک گره از خود علف گره زده شده. و چون گره محکمی است تمام بند علوفه تحت فشار اون محکم نگه داشته میشند. به اون میگند سرکوله.

🍁بندِتو:

معمولا پس از خشک شدن علوفه نیاز به بستن آن میباشد و این کار در گذشته با استفاده از مقداری گیاه بلند که آنهارا به دو دسته تقسیم نموده و از انتها بهم متصل میکردند و با تاباندن خلاف جهت هر قسمت باعث پدیدار شدن ریسمانی محکم از جنس گیاه میشدند و بندها را با آن میبستند.

🍁لوک:

همان بند علف است با این تفاوت که لوک بیشتر از گیاهان خودروی کوهی تشکیل شده است.

🍁ریسمان:

طناب بلندی که یک طرف آن به حلقه‌ای چوبی متصل است و طرف دیگر آزاد است

🍁کمانه:

طنابی به طول حدودا ۲متر که از هر دو سو به حلقه‌های چوبی متصل بود.

🍁کشی، کفه و غیاثه:

کشی ابزاری است جهت سفت نمودن بار بر روی چهارپایان که خود از سه قسمت « تنگ، غیاثه و کفه » تشکیل میشود

تنگ به بخش پَهن کشی و غیاثه قسمت فلزی آن و کفه به قسمت تنظیم کننده میزان سفتی بار گفته میشد که عمدتا از چرم یا بصورت تسمه بوده

🍁 ادامه دارد .....


ادامه مطلب
[ جمعه پنجم دی ۱۴۰۴ ] [ 7:48 ] [ مسعود علی شیری ]

🌹
حسین مهدوی آسیابر: گوسفند در استان البرز...
استان البرز، با پیشینه کهن و قرارگیری در دامنه‌های رشته کوه البرز و همسایگی با دشت حاصلخیز کرج، همواره یکی از مناطق مهم کشاورزی و دامپروری در ایران بوده است. نقش گوسفند در زندگی ساکنان این منطقه در گذشته‌های دور بسیار حیاتی و چندبعدی بوده است.

۱. اهمیت اقتصادی و معیشتی

· منبع غذایی: گوشت گوسفند منبع اصلی پروتئین حیوانی و پنیر، شیر، ماست و دوغ آن از لبنیات اساسی در رژیم غذایی مردم منطقه بود. در جشن‌ها، مراسم مهمانی و پذیرایی از مهمان، ذبح گوسفند یک رسم مهم به شمار می‌رفت.
· منبع درآمد: فروش گوسفند زنده، گوشت، پشم، پوست و دیگر فرآورده‌های آن یکی از پایه‌های اقتصاد محلی بود. دامداران محصولات خود را به شهر کرج و حتی بازارهای تهران قدیم می‌فرستادند.
· کود دامی: از کود گوسفند به عنوان یک کود طبیعی و بسیار قوی برای حاصلخیز کردن زمین‌های کشاورزی در نواحی مانند شهریار، ساوجبلاغ (هشتگرد قدیم) و نواحی کوهپایه‌ای استفاده می‌شد. این موضوع در کشاورزی پایدار گذشته نقش کلیدی داشت.

۲. اهمیت در تولید صنایع دستی و ابزار

· پشم‌چینی: پشم گوسفند پس از چیدن در بهار، ماده اولیه اصلی برای تولید پارچه‌های پشمی، به ویژه جاجیم و گلیم بود. زنان روستایی در مناطق البرز مانند طالقان، اشتهارد و نواحی عشایری به بافت این محصولات برای مصرف خانواده و فروش معروف بودند.
· تولید پوستین: از پوست گوسفند برای دوختن پوستین استفاده می‌شد که پوششی بسیار گرم برای چوپانان و ساکنان مناطق سردسیر مانند طالقان و آسارا در فصل زمستان بود.
· تولید روغن و دنبه: دنبه گوسفند ذوب می‌شد و به روغن حیوانی تبدیل می‌گشت که برای پخت‌وپز و همچنین به عنوان یک ماده غذایی مقوی در وعده صبحانه استفاده می‌شد.

۳. شیوه‌های سنتی دامداری و کوچ‌نشینی

· عشایر و نیمه‌عشایر: بسیاری از ساکنان گذشته البرز، به ویژه در مناطق طالقان، ساوجبلاغ و کرج قدیم، به شیوه یلاق و قشلاق کوچ می‌کردند. آنها در بهار و تابستان گله‌های خود را به ییلاقات خوش آب و هوای کوهستان‌های البرز می‌بردند و در پاییز و زمستان به قشلاقات دشت اشتهارد یا مناطق گرمسیری جنوب استان کوچ می‌کردند.
· چوپانی: چوپانی یک شغل بسیار محترم و سخت بود. چوپانان دانش عمیقی از نژادهای مختلف گوسفند، گیاهان دارویی برای درمان بیماری‌های دام و مسیرهای کوچ داشتند. سگهای گله مانند سگهای سرابی همراهان جدا نشدنی چوپانان بودند.
· آبادی‌ها و روستاها: در هر روستا، تقریباً هر خانواده چند رأس گوسفند برای تأمین نیازهای خود داشت. گوسفندان در طویله‌های سنتی نگهداری می‌شدند و توسط کودکان یا چوپانان روستا به چرا برده می‌شدند.

۴. اهمیت فرهنگی و اجتماعی

· جهیزیه و مهریه: در بسیاری از مناطق البرز، گوسفند بخشی از مهریه عروس یا جهیزیه بود و به عنوان سرمایه‌ای برای شروع زندگی جدید به زوج جوان داده می‌شد.
· نذورات و قربانی: در مراسم مذهبی مانند عید قربان یا برای شفای بیماران، گوسفند قربانی می‌شد. همچنین نذر کردن گوسفند برای اهداف خیرخواهانه مرسوم بود.
· ضرب‌المثل‌ها و داستان‌های محلی: گوسفند به قدری در زندگی مردم ریشه داشت که در ضرب‌المثل‌ها، داستان‌ها و ترانه‌های محلی منطقه بازتاب پیدا کرد. برای مثال، در توصیف آرامش یک مکان می‌گفتند: "مثل گوسفند چرونده آرومه".

۵. نژادهای بومی گوسفند در البرز

اگرچه اطلاعات دقیق از نژادهای کاملاً بومی محدود است، اما به دلیل قرارگیری البرز در مسیر کوچ عشایر، نژادهای مختلفی در این منطقه پرورش می‌یافتند که احتمالاً شامل موارد زیر بودند:

· نژاد مهربان: که بیشتر مربوط به همدان است ولی به دلیل مجاورت، ممکن است در غرب البرز نیز پرورش می‌یافت.
· نژاد قزل (قرمزی): از نژادهای گوشتی مرغوب که در بسیاری از مناطق ایران پراکنده است.
· نژادهای ترکیبی: به دلیل رفت و آمد عشایر، نژادهای مختلف با هم ترکیب شده و گوسفندانی با ویژگی‌های سازگار با آب و هوای خاص البرز به وجود آمده بودند.

نامگذاری و نگهداری گوسفند به شیوه سنتی در استان البرز،مانند بسیاری از نقاط ایران، ریشه در فرهنگ چادرنشینی و کوچ‌نشینی ایلات و عشایر، همچنین زندگی روستایی دیرینه این منطقه دارد. البرز به دلیل دارا بودن مراتع ییلاقی در ارتفاعات و قشلاقی در دشت‌ها، همیشه یکی از مناطق مهم پرورش دام بوده است.

در ادامه به تفکیک به شیوه‌های سنتی نامگذاری و نگهداری می‌پردازیم:

الف) نامگذاری سنتی گوسفندان

در گذشته، دامداران از نام‌های خاص وDescriptive (توصیفی) برای شناسایی و تمایز گوسفندان خود استفاده می‌کردند. این نام‌ها معمولاً بر اساس چند اصل کلی انتخاب می‌شدند:

1. بر اساس جنسیت و سن: این رایج‌ترین روش طبقه‌بندی بود.

ادامه دارد


ادامه مطلب
[ چهارشنبه دوازدهم شهریور ۱۴۰۴ ] [ 4:26 ] [ مسعود علی شیری ]

بنام خداوند متعال
با سلام

در زمان های گذشته در روستاها برنج کم بود، برای پختن برنج مقداری هم بلغور، یا همون بولغور به برنج اضافه میکردن هم کمکی برنج بود، هم سردی برنج رو از بین میبرد،برای همین مادران زحمتکش ما اول گندم را با غربال،یا غلبار پاک میکردند و بعد با تّبق پاک میکردند، بعد گندم را می شستند،و در دیگهای بزرگ روی آتش تنور یا اجاق چوبی که ما بهش کّلهِ میگفتیم می پختند بعد گندم پخته شده رو میریختند تو سبدهای چوبی بنام چّلک، آبش که میرفت می بردند روی پشت بامی که از قبل کاه گل و آماده کرده بودند پهن میکردند چند روز از صبح پهن بود تا شب، شبها جمع میکردند، و روی اونو با پارچه های بزرگ میپوشوندن، اینکارو تکرار میکردند تا گندم کاملا خشک بشه بعد میریختند توی کیسه های متقالی میذاشتند تا برای بلغور سویی، بلغور سویی هم هر شب خونه ی یکی از اهالی ده بود، که همه جوونا دختر و پسر جمع میشدند، اول یک رو فرشی بزرگ پهن میکردند، بعد روی آن آسیاب دستی که ما بهش دسیار میگفتیم و بعضی جاها میگن اّهرک، که شامل دو قطعه سنگ گرد بود یکی زیر قرار میگرفت و وسط آن یه سوراخ قرار داشت که یک چوب داخل آن جا داشت و سنگ بعدی روی آن قرار میگرفت که دو تا سوراخ داشت یکی در وسط دسیار دیگری در کنار، سوراخ وسطی قرار میگرفت روی چوب سنگ زیری سوراخ بعدی یک چوب دیگه داشت که با دست میگرفتیم و سنگ رویی رو میچرخوندیم، دو نفر دو نفر پای دسیار می نشستند با هم چوب کناری رو میگرفتند و میچرخوندن از سوراخ وسط هم گندم های پخته شده که خشک بودن و میریختند.گندمها بین دو سنگ قرار میگرفت و با چرخش سنگ رویی تبدیل به بلغور یا بولغور میشد آخر شب هم صاحبخانه برای گروه چای و شب چره یا شب چرز و پس شام می آورد و با شوخی و شادی کار تمام میشد هر کس میرفت خونه خودش تا شب بعد و خونه ی بعدی

یادش بخیر اون ایام خوش و به یاد ماندنی
ایامتان به خوشی و کامرانی
خداوند به زندگی هاتون برکت بده انشاالله، اگر چیزی فراموش شده به بزرگی خودتون ببخشید

با احترام
سیما سلطانی🙏🙏🙏


ادامه مطلب
[ دوشنبه بیست و سوم تیر ۱۴۰۴ ] [ 11:55 ] [ مسعود علی شیری ]

‍ #داستان_کوتاه

پسرک ۱۱ یا ۱۲ ساله بود، تهران زندگی می کردند به محض اینکه خرداد مدرسه ها تعطیل می شد برای فرار از گرمای تابستانِ تهران همه خانواده می‌رفتند طالقان. ماشین شخصی نداشتند نه تنها آنها بلکه بیشتر مردم ماشین شخصی نداشتند و برای رفتن به طالقان باید به یکی از سه تا گاراژ عظیمی یا گاراژ ذوقی واقع در سر پل امامزاده معصوم و یا گاراژ مهدی هفت رنگ واقع در میدان قزوین چهارراه ملک می‌رفتند، صبح خیلی زود، وقتی که هوا هنوز تاریک بود. اسم نویسی می کردند مسئول سوار کردن مسافر ها روی رکاب اتوبوس های ۳۰۲ بنز می ایستاد و با صدای بلند اسم مسافر ها را صدا می‌کرد و صندلی آنها را نشان می داد معمولاً اتوبوس با تأخیر های طولانی حرکت می‌کرد بعد از چند ساعت می رسید صمغ آباد، صمغ آباد یک قهوه خانه بزرگ داشت، اتوبوس ها آنجا توقف می‌کردند تا موتور آنها کمی خنک شود بعد از توقف در صمغ آباد به طرف شهرک راه می افتادند.
قبل از این اتوبوس های ٣٠٢ بنز اتوبوس های دیگری در مسیر تهران_ طالقان رفت و آمد می‌کردند معروف به اتوبوسهای دماغ‌دار این اتوبوس‌ها از تهران که راه می افتادند بعد از چهارراه ایران ناسیونال کنونی قهوه خانه ای بود حتماً آنجا توقف می‌کردند تا ماشین خنک شود بعد از داخل شهر کرج و بعدش توقف دوباره در آبیک و بعدش جاده طالقان.
اتوبوس که از سرازیری زیدشت عبور می‌کرد شاگرد راننده نرسیده به ایستگاه معروف به هر ده با صدای بلند اسم آن ده را می گفت مثلاً ایستگاه فشندک.
ده پسرک گلینک بود همین که اتوبوس از پیچ زینهار سنگ و شور دره و کوه بیخ - اسم چند مکان در صحرای گلینک - عبور می‌کرد مسافرهای گلینک سرپا می شدند و گردن می کشیدند و برای پیاده شدن عجله داشتند، اسم ایستگاه گلینک به زبان محلی پلی دَم - دم پل - بود و مسافران با بار و وسایل پیاده می‌شدند و اتوبوس در جاده خاکی بعد از ایستگاه گلینک که دوتا سربالایی تند داشت زوزه کشان دور می شد و هر کس بستگی به توانایی خودش بسته ای، بقچه ای را کول می کرد و به طرف گلینک راه می افتادند.


✍ محمد ابراهیم هادیان


ادامه مطلب
[ پنجشنبه دوازدهم تیر ۱۴۰۴ ] [ 11:53 ] [ مسعود علی شیری ]

در گذشته‌های دور، لباس داماد در استان البرز (که بخشی از منطقه‌ی فرهنگی گسترده‌تر البرز مانند طالقان، ساوجبلاغ و کرج بوده) تحت تأثیر فرهنگ سنتی ایرانی، اقلیم کوهستانی و آداب و رسوم محلی قرار داشت. لباس داماد معمولاً نمادی از اصالت، احترام و گاه وضعیت اجتماعی خانواده بود. در اینجا به برخی ویژگی‌های لباس داماد در گذشته اشاره می‌شود:

۱. لباس مردانۀ سنتی ایرانی

دامادها معمولاً از پوشاک محلی مردانۀ ایرانی استفاده می‌کردند که شامل این موارد بود:

- تنپوش (نوعی کت یا نیمتنه بلند)مانند «ارخالق» یا «چوخا» (نوعی پالتو بلند با دکمه‌های چوبی یا سردستی).

- شلوار گشاد از جنس کتان یا پشم، گاه با طرح‌های ساده.

- کمربند پهن(معمولاً از جنس پارچه یا چرم) که گاه برای بستن شال یا نگه داشتن وسایل کوچک استفاده می‌شد.

۲. تأثیرپذیری از فرهنگ روستایی و عشایری

در مناطق کوهپایه‌ای البرز مانند طالقان یا ساوجبلاغ، دامادها ممکن بود لباس‌های مشابه چوپانان یا کشاورزان بپوشند، اما با تزئینات خاص مراسم عروسی، مانند:

- کلاه نمدی یا کلاه پوستی در فصل زمستان.

- جوراب‌های پشمی دست‌باف با نقش‌های سنتی.

۳. استفاده از شال و دستار

در برخی مناطق، داماد شال بلند (مانند شال کرمانی یا شال سفید) به دور کمر یا روی شانه می‌بست که نشانۀ احترام و رسمی‌بودن مراسم بود.

۴. رنگ‌ها و تزئینات

- رنگ‌های رایج شامل سفید (نماد پاکی)، مشکی(وقار) و آبی سیر یا سبز تیره بود.

- گاهی سوزندوزی‌های ساده روی یقه یا سرآستین دیده می‌شد.

۵. پاپوش (کفش)

- گیوه(برای فصل گرما) یا چارق(نوعی کفش چرمی محکم برای زمستان).

۶. تأثیر مراسم مذهبی و باورها

در برخی روستاها، داماد تکه‌ای پارچه سبز (نماد امامان شیعه) یا دعانویسی‌شده به لباسش می‌دوختند برای دوری از چشم‌زخم.

تغییرات در دورۀ معاصر

با ورود پارچه‌های شهرنشینی در دوران قاجار و پهلوی، لباس دامادها به تدریج به کت و شلوارهای رسمی یا پیراهن‌های سفید با عبای محلی تغییر کرد.

[ جمعه نوزدهم اردیبهشت ۱۴۰۴ ] [ 8:24 ] [ مسعود علی شیری ]

عروسی قدیمیا،!
عروسی دهه ۵۰ وقبل آن،توی خونه داماد وعروس تقریباً یک هفته طول میکشید،
یک روز نان دَبُستان،
یک روز خیاط نشانی،
یک روز حنابندان،
و روز آخر عروسی،
روز قبل از نان دبستان،مادر خونه به دختر یا پسرش که عاقل وبالغ بود( عاقل بخاطراحترام به همسایه) میگفت: بَشو عمُته خبرکُن،فردا بیو مَی خانه نان دبُستان،بعداً بَشو عمزُن وخالُکُتَ بگو،وبقیه همسایه ها را خبر کُن، این دختر خانم یا آقا پسر میرفتند برای خبر کردن ،آنموقها ، دَرخونه ها معمولاً باز بود،یالله،عمزُن دری،سلام علیک،،شمارَ خَدمَت دریم فردا مَی خانه نان دَبُستان،،مبارکا، ان شاءالله تی یی عروسی،،همینطور بقیه فامیلا و همسایه ها را خبر میکرد، روز نان دبستان،فامیلای نزدیک توی یک مجمعی،یِ بشقاب کشمش وتوت وشکلات ویک پارچه پیراهنی وگاهی یِ کله قندومقداری پول( چند سکه یک تومنی یا اسکناس دو تومنی) توی بشقاب میزاشتند،وبا پارچه گل منگلی قرمز روی آنرا میپوشاندن،ومجمعی رادختربزرگ دَم بخت روی سرش میزاشت وبامادرمیرفتند خونه داماد یا عروس،،یالله،یالله،مبارُکا،مُبارکا،،میرفتند تو،صاحب خانه هم چندتاتَشت یا لاک آرد خمیر کرده،کنار تنور،،چه تنوری،داکُردین سُرو جوزچو،اُلو بَلهَره میکشه،یِ قزان آش هم روی تنور،آش هم گورُسی کشک آش،!!خانم های همسایه مجمعی به سر یکی،یکی وارد میشن،،مجلس کاملاً زنانه،یکی دایره بدست،یکی میرقصه،یکی آش َ بهم میزنه،یکی دَره کُنده میگیره آنیکی هم وَردُنه ولاکَ آماده مینه،،تا این آردکُندان هاکوَ،،آش هم آماده میشه،،
مجلس عروسی وجمع زنانه وصدای دایره وهلهله خانم ها!! شور وشوق فراوان بزن بکوب و رقص، دیگه جاتون خالی،بعضی جوُنای شیطون هم دزدکی ازلای در ودیوار به تماشای این جمع ورقص خانم ها،که با تَشر مادر خونه فرار میکردن،
حالا آش پخته وچند تا خانم ها قُزان آش را از روی تنور میزارن کنار،،با فروکش کردن شعله آتش تنور آماده پُخت نان میشه،اول یِ خورده بالی نان دینبستُن،بعد آخر تندور پینجیکش، دست آخر هم یِ گاگلی!!پختن بالی نان کار خانم ها با تجربه است،،کُنده رَ خانی سَر وَردُنه مینُن بعد مینگنُن نانَ بندی سَر بعد دیمّبَستُن تندوری دیم،،چند ساعتی وقت لازم است تا این نون ها پخته بشه،
حدوداً نزدیک ظهربقیه افراد خانه از باغ و بولاغ میان، با آمدن آقایون رقص دایره فروکش میکنه،،نهار همه در این مجلس خودمانی یِ بادیه آش با یِ تازه نان،دست آخر هم چند لقمه تازه نان با خیکی پیندیر،بعضی جوان ها چون هنوز سیر نشدن،یِ تازه بالی نان با خیکی پیندیر دُرنه مینُن و،دو گاز بَزَن،!!!
بعد از صرف آش ونان،بچه ها پخش وپلا میشن،یکی از خانم ها تالک را از چال چشمی اوُ پر کرده میزاره روی آتش تنور،برای چای،،نوجوان های زرنگ هم از این تنور داغ استفاده بهینه میکنند،،سریع چند تا سیب زمینی میشورن ونصف کرده میچسبانند به تنور،،هرکه از این سیب تنوری نخورده،سرش کلاه رفته،،
دراین چند روز رفت وآمد در این خونه ادامه داره،،معمولاً یِ روز صبر میکنند،تا روز خیاط نشانی،

تا شما چند تا سیب زمینی باخورین مُن بَشم خیاطَ خبَر کنم پَس فردا بیا، خیاط نشانی،


ادامه مطلب
[ سه شنبه هجدهم دی ۱۴۰۳ ] [ 18:50 ] [ مسعود علی شیری ]
.: Weblog Themes By Bia2Skin :.
درباره وبلاگ

فرهنگستان طالقان یک سایت/بلاگ شخصی نیست، امّا توسط یک شخص اداره می‌گردد.
در واقع فرهنگستان طالقان نوعی نشریه چندرسانه‌ای با سردبیری یک فرد است که منتشر و منعکس کننده‌ی آثار خود و دیگران در حوزه‌ی ادبیات و فرهنگ و مسائل مربوط به طالقان خواهد بود و ناگزیر، سلیقه و تفکر سردبیر آن در گزینش و چینش این آثار تاثیر خواهد داشت.
سردبیر وبلاک در کشور ایران زندگی کرده و فرهنگستان طالقان به طور کامل در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران کار می کند.
این بلاک تخصصی نیست و به خود اجازه‌ی انتشار هر مطلبی را از هر حوزه‌ی مربوط به ادبیات و فرهنگ و جامعه‌ی طالقانی ها می‌دهد. بلاک آماده‌ی انتشار آثار و مطالب دیگران نیز می‌باشد.
مخاطبان فرهنگستان طالقان در درجه اول طالقانی ها و در درجه‌ی دوم آنانی هستند که تمایل به آشنایی با فرهنگ و هویت طالقان دارند.
مطالب فرهنگستان طالقان ، میانگینی از پژوهش و آفرینش می‌باشد که در قالبی نیمه‌روشنفکری/نیمه‌عام و با رویکردی ژورنالیستی منتشر می‌شود.





استان البرز سی و یکمین استان ایران است . این استان از شمال با استان مازندران،از غرب با استان قزوین،از شرق وجنوب شرقی با استان تهران ،از جنوب غربی با استان مركزی همسایه است .
استان البرز از جدا شدن 4 شهرستان کرج، طالقان، ساوجبلاغ به مرکزیت هشتگرد و نظرآباد تشکیل شده است.

شهرستان کرج به مرکزیت شهر کرج شامل بخش‌های مرکزی، آسارا و اشتهارد.

شهرستان ساوجبلاغ به مرکزیت شهر هشتگرد شامل بخش‌های مرکزی، چندار، چهارباغ.

شهرستان نظرآباد به مرکزیت شهر نظرآباد شامل بخش‌های مرکزی و تنکمان.

شهرستان طالقان به مرکزیت شهر طالقان شامل بخش های مرکزی،کناررود،بالا طالقان و پایین طالقان
شهرک مرکز بخش مرکزی ، گوران مرکز بخش کناررود، جوستان مرکز بخش بالا طالقان ، شهراسر مرکز بخش پایین طالقان.


نام این استان از رشته کوه‌های البرز گرفته شده که بخش مهمی از آن از شمال این استان می‌گذرد .در تاریخ ۲۲ شهریور ۱۳۸۹ با حضور وزیر کشور وقت، استانداری البرز رسما شروع به فعالیت کرد.
کرج، مرکز استان البرز در 20 کیلومتری شمال غربی شهر تهران قرار دارد که فاصله 2 مرکز استان بسیار کم و در بین مراکز استان کشور بسیار نادر است.

استال البرز در منطقه رشته کوه های البرز غربی و در یک ناحیه تقریباً کوهستانی قرار دارد به گونه ای که بیش از دو سوم آن منطقه کوهستانی و کمتر از یک سوم آن دشت و زمین های خشک و شوره زار ، تپه ها و کوه های کم ارتفاع ، رشته کوه های با ارتفاع متوسط ، اراضی تراس گونه ، زمین های هموار ، نیمه هموار پای کوهی یا میان کوهی ، ارتفاعات و قلل مرتفع می باشد. ارتفاع منطقه از 1100 متر درپایین ترین نقطه واقع در بستر رودخانه شور ، واقع در جنوب غربی شهریار شروع شده و تا 4375 متر ، کوه هفت خوان (4659 متر) می رسد. اختلاف ارتفاع استان 3559 متر است که این امر خود یکی از دلایل تنوع اقلیمی و زیستگاهی و ... در این استان می باشد.




آمار استان البرز

جمعیت: دو میلیون و 700 هزار نفر؛ساکن در4 شهرستان، 9 بخش و 360 آبادی و روستا

جمعیت شهری 80درصد

جمعیت فعال در بخش كشاورزی26درصد

جمعیت فعال در بخش صنعت16.6درصد

جمعیت فعال در بخش خدمات 12.8درصد
جمعیت دانش آموزی حدود 500 هزار نفر
جمعیت دانشجویان 120هزار نفر
تعداد واحدهای صنعتی: 3500 کارخانه
نرخ بیكاری استان 11.6 درصد

سامانه پیام کوتاه شماره پیامک:
30008940261060
نظرات و پیشنهادات خود را به شماره پیام کوتاه ما ارسال کنید
موضوعات وب
امکانات وب