|
فرهنـــــــگـــستان طـــــــالـــــقــان فرهنگی؛اجتماعی؛خبری
| ||
|
خانه ابدي دانشور در همسايگي فريدون مشيري و عبدالحسين زرين كوب بنا شد
پيكر سيمين دانشور در قطعه هنرمندان بهشت زهرا (س) و در كنار بزرگاني چون احمد تفضلي، فريدون مشيري، عبدالحسين زرين كوب، مهرداد بهار و شاهرخ مسكوب آرام گرفته است. ![]() پيكر سيمين دانشور ساعت ۱۰ صبح امروز يكشنبه ۲۱ اسفند با حضور دوستداران و خوانندگان آثارش از مقابل تالار وحدت به سمت بهشت زهرا (س) تشييع شد. ![]() پيكر ايشان در مقبره شماره ۳۱ رديف ۱۵۰ قطعه ۸۸ (هنرمندان) بهشت زهرا (س) و در كنار احمد تفضلي، فريدون مشيري، عبدالحسين زرين كوب، مهرداد بهار، شاهرخ مسكوب و ديگر بزرگان اهل قلم به خاك سپرده شد.
![]() پيش تر سعيد خال مدير روابط عمومي سازمان بهشت زهرا (س) هم از هماهنگيهاي لازم با خانواده زنده ياد سيمين دانشور براي خاكسپاري وي در قطعه هنرمندان بهشت زهرا سخن گفته و با اشاره به احتمال ازدحام جمعيت تشييع كننده، يادآور شده بود كه تمهيدات لازم براي انجام مراسم تدفين آنگونه كه درشان بانوي داستان نويسي ايران باشد، انديشيده شده است. سيمين دانشور نويسنده مطرح كشورمان و خالق «سووشون» ۸ ارديبهشت ۱۳۰۰ در شيراز به دنيا آمد و ۱۹ اسفند ۱۳۹۰ در تهران درگذشت. روحش شاد و یادش گرامی
پیام تسلیت غلامعلی حداد عادل رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی ، در پیامی با اظهار تاسف از درگذشت سیمین دانشور فقدان وی را به جامعه ادبی و اهل علم و فرهنگ جمهوری اسلامی ایران تسلیت گفت.
متن پیام حداد عادل به این شرح است :
بسمه تعالی ، درگذشت نویسنده ارجمند ، خانم دکترسیمین دانشور همسر نویسنده بزرگ زنده یاد جلال آل احمد موجب تاسف فراوان شد.فقدان این بانوی هنرشناس و ادیب دانشمند را به جامعه ادبی و اهل علم و فرهنگ در جمهوری اسلامی ایران تسلیت می گویم.
برخي از جمله تاليف ها و ترجمه هاي دانشور عبارتند از: «آتش خاموش» ۱۳۲۷، «سرباز شكلاتي» اثر برنارد شاو ۱۳۲۸، «دشمنان» اثر آنتوان چخوف، مجموعه داستانهاي كوتاه ۱۳۲۸، «بتاتريس» اثر شنيتسلر ۱۳۳۲، «رمز موفق زيستن» اثر ديل كارنگي ۱۳۳۲، «كمدي انساني» اثر ويليام سارويان ۱۳۳۴، «داغ ننگ» اثر ناتانيل هارثون ۱۳۳۴، «همراه آفتاب» اثر هارول كور لندر، مجموعه داستانهاي ملل مختلف براي كودكان ۱۳۳۷، «شهري چون بهشت» ۱۳۴۰، «باغ آلبالو» اثر انتوان چخوف ۱۳۴۷، «سووشون» ۱۳۴۸، «چهل طوطي با جلال آل احمد» ۱۳۵۱، «بنال وطن» اثر آلن پيتون ۱۳۵۱، «مسائل هنرايران» ده شب، شبهاي شاعران و نويسندگان ايران ۱۳۵۶، «مجموعه داستان كوتاه» ۱۳۵۸، «بي كي سلام كنم؟» ۱۳۵۹، «غروب جلال» ۱۳۶۰، «ماه عسل آفتابي» ترجمه اي از آثار نويسندگان مختلف ۱۳۶۲، «جزيره سرگرداني» رمان جلد اول، ۱۳۷۲، «شناخت و تحسين هنر» مجموعه مقالات ۱۳۵۷، «از پرنده هاي مهاجر بپرس» ۱۳۷۶، «ساربان سرگردان» ۱۳۸۰، «كوه سرگردان» و مجموعه داستان «انتخاب». وي نخستين زن ايراني است که به شکل حرفهاي در زبان فارسي داستان نوشت.
مهمترين اثر او رمان سووشون است که نثري ساده دارد و به 17 زبان ترجمه شده است و از جمله پرفروشترين آثار ادبيات داستاني در ايران محسوب ميشود. دکتر دانشور همچنين عضو و نخستين رئيس کانون نويسندگان ايران بود. ![]() زندگینامه: سیمین دانشور (زاده ۸ اردیبهشت سال ۱۳۰۰ خورشیدی در شیراز) نویسنده و مترجم ایرانی است. وی نخستین زن ایرانی است که به صورتی حرفهای در زبان فارسی داستان نوشت. مهمترین اثر او رمان سووشون است که نثری ساده دارد و به ۱۷ زبان ترجمه شده است و از جمله پرفروشترین آثار ادبیات داستانی در ایران محسوب میشود. دانشور همچنین عضو و نخستین رئیس کانون نویسندگان ایران بود.
دانشور در سال ۱۳۰۰ شمسی در شیراز متولد شد. او فرزند محمدعلی دانشور (پزشک) و قمرالسلطنه حکمت (مدیر هنرستان دخترانه و نقاش) بود. تحصیلات ابتدایی و دبیرستان را مدرسهٔ انگلیسی مهرآیین انجام داد و در امتحان نهایی دیپلم شاگرد اول کل کشور شد. سپس برای ادامهٔ تحصیل در رشتهٔ ادبیات فارسی به دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران رفت. دانشور، پس از مرگ پدرش در ۱۳۲۰ شمسی، شروع به مقالهنویسی برای رادیو تهران و روزنامهٔ ایران کرد، با نام مستعار شیرازی بینام. در ۱۳۲۷ مجموعهٔ داستان کوتاه آتش خاموش را منتشر کرد که اولین مجموعهٔ داستانی است که به قلم زنی ایرانی چاپ شدهاست. مشوق دانشور در داستاننویسی فاطمه سیاح، استاد راهنمای وی، و صادق هدایت بودند. در همین سال با جلال آلاحمد، که بعداً همسر وی شد، آشنا شد. در ۱۳۲۸ با مدرک دکتری ادبیات فارسی از دانشگاه تهران فارغالتحصیل شد. عنوان رسالهٔ وی «علمالجمال و جمال در ادبیات فارسی تا قرن هفتم» بود (با راهنمایی سیاح و بدیعالزمان فروزانفر). دکتر سیمین دانشور به سال ۱۳۲۷ زمانی که در اتوبوس نشسته بود تا راهی شیراز شود با جلال آلاحمد نویسنده و روشنفکر ایرانی آشنا شد در سال ۱۳۲۹ با آلاحمد ازدواج کرد. دانشور در ۱۳۳۱ با دریافت بورس تحصیلی به دانشگاه استنفورد رفت و در آنجا دو سال در رشتهٔ زیباییشناسی تحصیل کرد. وی در این دانشگاه نزد والاس استنگر داستاننویسی و نزد فیل پریک نمایشنامهنویسی آموخت. در این مدت دو داستان کوتاه که دانشور که به زبان انگلیسی نوشته بود در ایالات متحده چاپ شد. پس از برگشتن به ایران، دکتر دانشور در هنرستان هنرهای زیبا به تدریس پرداخت تا این که در سال ۱۳۳۸ استاد دانشگاه تهران در رشتهٔ باستانشناسی و تاریخ هنر شد. اندکی پیش از مرگ آلاحمد در ۱۳۴۸، رمان سَووشون را منتشر کرد، که از جملهٔ پرفروشترین رمانهای معاصر است. در ۱۳۵۸ از دانشگاه تهران بازنشسته شد. از سیمین دانشور همواره بعنوان یک جریان پیشرو و خالق آثار کم نظیر در ادبیات داستانی ایران نامبرده میشود. مجموعه داستان آتش خاموش، اردیبهشت ۱۳۲۷ شهری چون بهشت، دی ۱۳۴۰ به کی سلام کنم؟، خرداد ۱۳۵۹ رمانها سَووشون معروفترین اثر دانشور تیر 1348 از سوی انتشارات خوارزمی و مدت کوتاهی پیش از مرگ جلال آلاحمد منتشر شد. دربارهٔ این رمان نقدهای بسیاری منتشر شده است. این رمان به وقایع پس از پادشاهی رضا شاه میپردازد. جزیرهٔ سرگردانی، 1372، انتشارات خوارزمی ساربانْ سرگردان، 1380، انتشارات خوارزمی کوه سرگردان، انتشارات خوارزمی ترجمهها سرباز شکلاتی، نوشته برنارد شاو، ۱۳۲۸ دشمنان، نوشته آنتوان چخوف، ۱۳۲۸ بنال وطن، نوشته آلن پیتون داغ ننگ، نوشته ناتانیل هاثورن ماه عسل آفتابی (مجموعه داستان)، نوشته ریونوسوکه آکوتاگاوا و ... آثار غیرداستانی غروب جلال، انتشارات رواق، ۱۳۶۰ شاهکارهای فرش ایران راهنمای صنایع ایران ذن بودیسم مبانی استتیک درباره کتاب:
سووشون نام رمانی از این نویسنده نامدار چند دهه گذشته ایران . نویسنده در این رمان زندگی فئودالی در زمان اشغال ایران از سوی انگلیسیها را به زیبایی به نگارش درآورده است. کاربرد برخی واژههای عامیانه شیرازی در متن گیرایی داستان را صد چندان کرده است. یکی از ویژگیهای سووشون ساختار ساده و بیان روان آن است. خلاصه داستان: زری و یوسف در میهمانی عقدکنان دختر حاکم شرکت می کنند. از ورای چند و چون عروسی خواننده با فضای اجتماعی سالهای ۱۳۲۰ آشنا می شود. سالهایی که انگلیس در فارس نیرو پیاده کرده و جنگ ناخواسته با خود گرسنگی و بیماری آورده است. حاکم دست نشانده با فروش آذوقهٔ مردم به ارتش بیگانه به قحطی دامن می زند. یوسف، خان روشنفکر و متکی به ارزشهای بومی، حاضر به فروش آذوقهٔ مردم به ارتش بیگانه نیست و می خواهد از مردم پشتیبانی کند. اما زری، همچون همه زنان سووشون، حتی چهرههای منفی چون عزتالدوله، که هریک به نوعی وجوه گوناگون ستمدیدگی، بیپناهی، ناکامی، فداکاری و تحمل زن ایرانی را به نمایش میگذارند، مسالمتجویانه، میکوشد او را آرام کند. دو خان قشقایی، ملک رستم و ملک سهراب خانها که از سوی اشغالگران اغوا شدهاند، برای خرید آذوقه نزد یوسف میآیند تا با فروش آن به انگلیسیها اسلحه بخرند و با ارتش ایران بجنگند. اما یوسف قبول نمیکند. از خانه حاکم میآیند تا اسب خسرو، پسر یوسف، را برای دختر حاکم ببرند. عمه خانم، خواهر یوسف، و زری برای پس گرفتن اسب از عزتالدوله کمک میخواهند. رفتن زری به شهر نمایی از چهره شهر درگیر تیفوس، ناامنی و فحشا را در ذهن خواننده به تصویر می کشد. گشتی در دیوانه خانه و زندان ما را با فجایعی که زندگی مردم را سیاه کرده از نزدیک آشنا میکند. زری با سرزنش یوسف درس ایستادگی می گیرد و بزودی با خواسته عزتالدوله مخالفت می کند. عاقبت روزی جسد یوسف را میآورند: اشغالگران این نماد مقاومت را از پای درآوردهاند. مرگ یوسف وجود زری را از تردیدها میپیراید و دید او را نسبت به زندگی دگرگون میکند. «میخواستم بچههایم را با محبت و در محیط آرام بزرگ کنم. اما حالا با کینه بزرگ میکنم.» وقتی دکتر عبداللهخان، پیرمرد آگاه، در گفتگویی به زری میگوید: «بدن آدمیزاد شکننده است، اما هیچ نیرویی در این دنیا، به قدرت نیروی روحی او نمیرسد، به شرطی که اراده و وقوف داشته باشد»، دگرگونی او کامل میشود. «نه یک ستاره، هزار ستاره در ذهنش روشن شد. دیگر میدانست که از هیچکس و هیچچیز در این دنیا نخواهد ترسید.» سفر درونی زری، در برخوردهای او با جامعه، به آگاهی میانجامد. او که میکوشید در حاشیه رنجهای مردم بماند، به میان ماجراها کشانده میشود. بوی عشق و دشتهای زیبای فارس، رمان سیمین دانشور را عطرآگین میکند. زری زنی ایلاتی را به یاد میآورد که برایش از مراسم سووشون (سوگ سیاوش) گفته بود. گویی یوسف، سیاوشی است تنها در محاصره انبوه دشمنان. آخرین فصل رمان، توصیفی قوی از تشییع جنازه یوسف و یکی از مؤثرترین وصفهای حرکت مردم در ادبیات معاصر ایران است. تشییع جنازه به تظاهرات ضداستعماری مردم و درگیری آنان با نیروهای امنیتی مبدل میشود. جنازه یوسف را شبانه به خاک میسپارند و مک ماهون در تسلیتی امیدبخش به زری مینویسد: «گریه نکن خواهرم، در خانهات درختی خواهد رویید و درختهایی در شهرت و بسیار درختان در سرزمینت. و باد پیغام هردرختی را به درخت دیگر خواهد رسانید و درختها از باد خواهند پرسید: در راه که میآمدی سحر را ندیدی؟» باغ آلبالو نمایشنامه روسی، آخرین اثر آنتوان چخوف است که در سال ۱۹۰۳ نوشته شده و در سال ۱۹۰۴ برای اولین بار در تآتر هنر مسکو به کارگردانی کنستانتین استانیسلاوسکی روی صحنه رفتهاست. چخوف این نمایشنامه را یک اثر کمدی میداند که عناصر فارس در آن وجود دارد در حالیکه استانیسلاوسکی این نمایش را به عنوان یک اثر تراژدی کارگردانی میکند.
نمایشنامه داستان یک زن اشراف زاده روس و خانواده اش است که به علت قرض رو به ورشکستگی هستند و باغ آلبالوی خاطره انگیزشان در گرو بانک است و چون خانواده غیر از قرض عایداتی ندارد، قرار است در موعد معینی باغ و ملکشان حراج شود. در عین حال این خانواده هیچ کاری برای نجات خود و جلوگیری از فروش باغ انجام نمیدهند و در پایان باغ آلبالو به یک دهقانزاده تازه به ثروت رسیده فروخته میشود و خانواده رانوسکی باغ را ترک میکنند در حالیکه صدای تبری که درختهای باغ را قطع میکند شنیده میشود.
از «داغ ننگ» به عنوان شاهکار ناتانیل هاثورن، نویسندهی آمریکایی، یاد میکنند. این اثر در سال ۱۸۵۰ منتشر شد و روایت آن در شهر بوستون در جامعهای شدیدا مذهبی در قرن هفدهم اتفاق میافتد. رمان دربارهی زن جوانی است که به خاطر ارتکاب به زنا، به تن داشتن «داغ ننگ» تا پایان عمر خویش محکوم میشود. هاثورن در این داستان مانند دیگر داستانهایش به مفهوم گناه اشاره دارد.
خلاصه داستان: هستر پرین (شخصیت اصلی داستان) زن جوان و متاهلی است که گفته میشود که همسرش سالها پیش به مسافرتی رفته ولی هرگز بر نگشته است و همگان به یقین رسیدهاند که وی مرده است. داستان از جایی آغاز میشود که هستر به علت ارتکاب زنا با مهمترین کشیش شهر؛ آرتور دیمزدیل؛ صاحب بچه ای شده است به نام پرل که این بچه رسوایی این جرم وگناه بزرگ را آ شکار ساخته، بنا بر این هستر در زندان به سر می برد. از او خواسته میشود که نام پدر بچه را افشاء نماید تا او نیز محاکمه گردد. اما هستر بسیار وفادار و شجاع است و از انجام این کار خودداری می کند. حکم مجازات او این است که می بایست همراه با فرزند حرام خویش در وسط شهر و در نزد عموم بر روی سکوی اعدام ایستاده تا همگان او را ببینند، و نیز تا پایان عمر خویش همواره باید داغ ننگ یا اسکارلت لتر را بر روی سینهاش به تن داشته باشد که همیشه به عنوان یک زنا کار میان مردم شناخته شود. او این مجازات را با افتخار می پذیرد و زیر بار رسوایی و تحقیراتی که جامعه به او تحمیل میکند شکست نمیخورد تا اینکه رفته رفته با اعمال خیر خواهانهاش نگاه جامعه را به سوی خود تغییر داده و در انتهای داستان حرف A بر روی سینهاش بجای Adulteress نمایانگر کلمه Angel به معنی فرشته است. «سیمین دانشور» به عنوان یکی از شاخصترین چهرههای داستانپردازی که با خلق اثر فناناپذیر «سووشون» در بلندای ادبیات معاصر فارسی چون آفتابی درخشید، باری دیگر خاطرهی بلندای حضورش را در آغازین سالهای دههی هفتاد با داستان بلند «جزیرة سرگردانی» تجدید میکند. «جزیرة سرگردانی» روشنگر زوایایی از زندگی اجتماعی ماست که با تاریخ سرزمینمان عجین شده و در قالبی کلاسیک شکل گرفته است. وی در جزیره سرگردانی واقعیات اجتماعی سیاسی سالهای ملتهب انقلاب را از دید یک زن به تصویر میکشد.
«جزیرة سرگردانی» با گریزی به دنیای واقعیتها که تمام قوانین آن موضعی است و اعتبارش محدود در زمان و مکان و یکی میگوید جزیرهی ثبات و دیگری میگوید جزیرهی سرگردانی، چنان شخصیتهای ملموس و تیپیکی را میآفریند که بانثری شیرین و پرکشش ، ذوق و تاریخ و هنر را باهم درمیآمیزد. در نهایت باید افزود که «جزیرة سرگردانی» حکایت سرگشتی آدمی است در راه دور و درازی که با همهی حیرانی باید رفت . خانة دو طبقة جزیرة سرگردانی دادگاه تاریخ است؛ دادگاهی که در آن شخصیتهای داستانی طبقة پایین درستیها و نادرستیهای اندیشههای ساکنان طبقة بالا را به آزمونهای سخت تاریخی محک میزنند و بنبستهای آنها را در برابر چشم خوانندگان میگذارند. برخورد نقادانه با اندیشههای سیاسی و فلسفی در فضای جزیرة سرگردانی، و یا به سخن دیگر داستانی کردن این اندیشهها کتاب را بهجای آنکه جولانگاه ناسخته و از گرد راه رسیده باشد، به فضای برگشوده نقد این اندیشهها برکشیده و بنیانهای عاطفی اندیشهها و جوشخوردگی آنها را به عاطفههای اندیشهسازان بهتماشا گذاشته است: چه اتفاق مبارکی برای سیمین دانشور و برای ادبیات داستانی ایران. مترجم: سیمین دانشور
در اتحادیه آفریقای جنوبی هم دست استعمار پیداست. بنابر جهان بینی نویسنده، کتاب حاضر نمیتواند منحصرا یک اثر ادبی و شاعرانه، یعنی سرود صحرا و علفزار و آواز مهجور مرغ تی تی هو یا ضمن داستان یک فاجعه باشد. بلکه علاوه بر جنبه های هنری، کتابی است با روشنگری نسبت به وضع موجود و با اشاره به مبارزه هایی که در برابر وضع موجود صورت گرفته است و با امید به عافیت در پایان. بنابراین کتاب تلفیقی است میان واقعیت و خیال. آلن پیتون پسر آفریقای سیاه است. در سال 1953 در پیترماریتزبورگ واقع در ناتال متولد شده است. در مدرسه های افریقای جنوبی درس خوانده و در کالج در رشته علوم ادامه تحصیل داده است. پس از تحصیلات معلمی را برگزید. معلمی مدارس سفید پوستان و فرزندان سرمایه داران. سپس به سرپرستی ندامتگاهی گماشته شد که برای جوانان بزهکار ساخته شده بود. این کتاب در آفریقای جنوبی با استقبال بی سابقه ای مواجه گردیده است. چاپ آفریقایی آن به یان هوفمایر تقدیم شده است، کسی که جرات کرده است به هموطنان خود بگوید: از تفکر با خون خود دست بردارید و حیثیت انسانی را مستقل از رنگ و نژاد حفظ کنید وایمان را جانشین ترس نمایید.
موضوعات مرتبط: سیمین دانشور همسر جلال آل احمد ادامه مطلب [ سه شنبه دوازدهم اردیبهشت ۱۳۹۱ ] [ 12:18 ] [ مسعود علی شیری ]
|
||
| طراح قالب : بیاتو اسکین | Weblog Themes By : Bia2skin.ir | ||